Coi chừng phản tác dụng khi xông loại lá quen thuộc này vào mùa đông

Mùa lạnh, nhiều người bị đau đầu, nghẹt mũi thường nấu lá bạch đàn (khuynh diệp) để xông giải cảm, song việc lạm dụng có thể gây tác hại không mong muốn.

Thời tiết lạnh, độ ẩm thấp của mùa đông có thể gây các bệnh lý đường hô hấp như cảm cúm, viêm mũi, nghẹt mũi, ho. Trong dân gian, xông hơi bằng lá bạch đàn (khuynh diệp) là biện pháp quen thuộc được nhiều gia đình áp dụng để "giải cảm", thông mũi, giúp cơ thể nhẹ nhõm hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc rất lớn vào cách sử dụng.

BS Nguyễn Văn Long, chuyên khoa y học cổ truyền, Bệnh viện Đa khoa An Việt, cho biết xông hơi bằng lá bạch đàn từ lâu được dùng để hỗ trợ điều trị các triệu chứng đường hô hấp nhẹ. Tác dụng này đến từ tinh dầu eucalyptol (cineole) trong lá.

Khi xông đúng cách, hơi nước ấm kết hợp tinh dầu bạch đàn giúp làm loãng dịch nhầy trong mũi, xoang, phế quản, giúp người bệnh dễ thở hơn. Ngoài ra, tinh dầu bạch đàn còn có tác dụng làm dịu niêm mạc đường hô hấp, giảm kích thích ho, đặc biệt hiệu quả với ho có đờm. "Eucalyptol có đặc tính kháng khuẩn, kháng viêm nhẹ, giúp giảm sưng viêm ở mũi, họng ở mức hỗ trợ", bác sĩ chia sẻ.

Không chỉ tác động lên đường thở, việc xông hơi còn mang lại cảm giác thư giãn rõ rệt. Mùi bạch đàn the mát kích thích các thụ thể trong mũi, tạo cảm giác "mở đường thở", giảm tức ngực. Đồng thời, mùi hương này tác động lên hệ thần kinh, giúp giảm căng thẳng, khiến nhiều người cảm thấy nhẹ nhàng, cơ thể dễ chịu sau khi xông.

Lá bạch đàn (khuynh diệp) dùng hỗ trợ điều trị một số triệu chứng hô hấp.

Tuy nhiên, BS Long nhấn mạnh xông bạch đàn chỉ có lợi khi dùng đúng, việc lạm dụng hoặc dùng sai cách dễ phản tác dụng. Trên thực tế, rất nhiều người mắc phải các sai lầm phổ biến như xông quá nóng, trùm chăn quá kín, xông quá lâu hoặc nhiều lần trong ngày.

"Xông nước sôi, tinh dầu quá đậm có thể gây tổn thương da mặt, rát mũi, khô niêm mạc, thậm chí gây cảm giác choáng váng nhẹ", bác sĩ cảnh báo. Theo khuyến cáo, mỗi lần xông chỉ nên kéo dài 10 - 15 phút, tối đa 1 lần/ngày và chỉ thực hiện trong 2 - 3 ngày.

Một sai lầm khác là cho quá nhiều lá bạch đàn hoặc kết hợp thêm tinh dầu đậm đặc. "Nhiều người nghĩ càng nhiều lá càng tốt, nhưng tinh dầu quá mạnh sẽ gây kích ứng mũi, đau đầu, buồn nôn, thậm chí co thắt phế quản, đặc biệt nguy hiểm với người hen suyễn và trẻ nhỏ", bác sĩ nói.

Đáng chú ý, việc lạm dụng xông bạch đàn có thể làm mất lớp bảo vệ tự nhiên ở miêm mạc mũi, họng, khiến tình trạng nghẹt mũi, ho kéo dài và dễ nhiễm trùng hơn. Ngoài ra, cảm giác dễ chịu tạm thời sau xông có thể khiến người bệnh chủ quan, trì hoãn đi khám, làm bệnh kéo dài hoặc chuyển sang mạn tính.

BS Long khuyến cáo không nên xông bạch đàn với trẻ dưới 5 tuổi, người sốt cao, viêm xoang cấp nặng, hen phế quản, COPD, phụ nữ mang thai hoặc người có niêm mạc mũi quá nhạy cảm. Khi xông, nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở, choáng váng, buồn nôn, rát mũi dữ dội, cần dừng lại và ra chỗ thoáng khí.

"Xông lá bạch đàn chỉ là biện pháp hỗ trợ giảm triệu chứng, không phải thuốc điều trị. Người dân cần hiểu đúng và sử dụng đúng để tránh lợi bất cập hại", bác sĩ cho biết.

(nguồn: vtcnews.vn)

Xem thêm các bài viết cùng chủ đề với bài viết (phía trên):

Coi chừng phản tác dụng khi xông loại lá quen thuộc này vào mùa đông