TS. Nguyễn Thị Bích Ngọc: Phiên dịch đúng lời chưa chắc đã đúng ý khi đàm phán tại Việt Nam |
| Viết bởi Văn Tuyết |
| Thứ năm, 24/09/2026, 14:53 GMT+7 |
|
Theo TS. Nguyễn Thị Bích Ngọc (Sophia), nhiều doanh nghiệp ngoại lầm tưởng có phiên dịch giỏi là đã hiểu thị trường, nhưng cái thiếu là người hiểu khoảng cách giữa ngôn ngữ, con người và thị trường. Bà cho rằng cú sốc văn hóa tại Việt Nam không nằm ở vốn hay công nghệ, mà ở việc bê nguyên mô hình quản trị, giao tiếp từ công ty mẹ sang một thị trường hoàn toàn khác. Bản địa hóa không phải từ bỏ bản sắc, mà là xác định rõ điều gì cần giữ, điều gì cần điều chỉnh để năng lực cốt lõi thực sự tạo ra giá trị phù hợp với Việt Nam.
Thưa bà Sophia “Nhiều doanh nghiệp nước ngoài cho rằng chỉ cần có một phiên dịch viên tốt hoặc một người Việt Nam đứng giữa là họ có thể hiểu thị trường. Theo bà, họ đang thiếu điều gì?” Theo tôi điều đó đã đúng nhưng chưa hoàn toàn đủ, điều doanh nghiệp nước ngoài thiếu không đơn thuần là một người biết tiếng Việt, mà là một người hiểu khoảng cách giữa ngôn ngữ, con người và thị trường. Một phiên dịch có thể dịch đúng câu nói, nhưng chưa chắc hiểu vì sao người ta nói như vậy, điều gì đang được nói ra và điều gì đang được giữ lại. Đặc biệt trong đàm phán, nếu chỉ chuyển ngữ mà thiếu trải nghiệm thực tế thương trường, thì rất dễ “đúng lời nhưng chưa chắc đúng ý”.
Tôi cho rằng người kết nối tốt không chỉ dịch ngôn ngữ, mà phải dịch cả tư duy kinh doanh. Có những điều doanh nghiệp nước ngoài biết rất rõ trong đầu nhưng khi đưa vào Việt Nam lại không thể diễn đạt một cách phù hợp. Khi đó, người kết nối phải biết xâu chuỗi điều doanh nghiệp muốn nói, điều đối tác thực sự cần và điều thị trường có thể tiếp nhận, để tạo thành một điểm gặp nhau. Doanh nghiệp vẫn phải thành công bằng chính năng lực và chính sách ứng phó thị trường cốt lõi của mình. Nhưng một người kết nối đúng có thể giúp họ được hiểu đúng, được nhìn nhận đúng và đi đúng cách ngay từ đầu. Và theo tôi, đó mới là giá trị thực sự của một người đồng hành khi bước vào một thị trường mới.
Doanh nghiệp ngoại và bài toán “sốc văn hóa” tại Việt Nam: Khi kinh nghiệm quốc tế trở thành rào cản. Bà chia sẻ gì về điều này? Theo TS. Nguyễn Thị Bích Ngọc, một trong những thách thức lớn của doanh nghiệp nước ngoài khi vào Việt Nam không nằm ở vốn hay công nghệ, mà ở khả năng bản địa hóa cách thức kinh doanh. Đừng nhầm hiểu thị trường với hiểu con người: Có dữ liệu, báo cáo và chiến lược chưa có nghĩa là đã hiểu Việt Nam. Văn hóa giao tiếp, cách xây dựng niềm tin, thói quen ra quyết định và cách hợp tác của người Việt có những đặc điểm riêng. Nếu không hiểu những yếu tố này, doanh nghiệp rất dễ áp dụng một mô hình đúng ở nơi khác nhưng không phù hợp tại Việt Nam.
Khác biệt văn hóa có thể trở thành vấn đề vận hành: Một phong cách quản trị quá cứng, giao tiếp quá trực diện hoặc áp dụng nguyên bản quy trình từ công ty mẹ có thể tạo khoảng cách với nhân sự địa phương. Khi thiếu sự điều chỉnh, vấn đề văn hóa có thể dần trở thành vấn đề về nhân sự, hiệu suất và sự gắn kết. Bản địa hóa không phải là từ bỏ bản sắc: TS. Bích Ngọc cho rằng doanh nghiệp không cần từ bỏ những gì đã làm nên thành công của mình. Điều quan trọng là phải xác định rõ cái gì cần giữ, cái gì cần điều chỉnh và cái gì cần học lại từ thị trường Việt Nam. “Đừng mang một mô hình thành công đến để bắt bộ máy công ty tại Việt Nam phải thích nghi với mình. Hãy mang năng lực của mình đến và học cách tạo ra giá trị phù hợp với Việt Nam.” Theo bà, đó chính là tinh thần của “Glocal” tư duy toàn cầu, hành động phù hợp với địa phương. Thành công tại Việt Nam không chỉ là đưa một doanh nghiệp vào thị trường, mà là giúp doanh nghiệp thực sự hòa vào thị trường mà vẫn giữ được năng lực cốt lõi của mình.
PV * Theo Ấn phẩm Kết nối Doanh nhân Tin cũ hơn:
Xem thêm các bài viết cùng chủ đề với bài viết (phía trên):
|
