Cùng mắc trầm cảm, vì sao mỗi người được kê thuốc khác nhau?

Hai người cùng mắc trầm cảm có thể được kê đơn khác nhau do triệu chứng, tuổi tác, bệnh nền và nguy cơ tác dụng phụ, đòi hỏi bác sĩ cá thể hóa điều trị.

Theo bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E, hai người cùng được chẩn đoán trầm cảm nhưng có thể nhận hai đơn thuốc hoàn toàn khác nhau. Sự khác biệt không chỉ nằm ở triệu chứng mà còn phụ thuộc vào tuổi tác, bệnh nền, các thuốc đang sử dụng và khả năng đáp ứng điều trị của từng người.

Một người trầm cảm thường xuyên mất ngủ, sút cân và lo âu. Người khác lại ngủ nhiều, mệt mỏi, tăng cân. Có người mất dần hứng thú với những hoạt động từng yêu thích, trong khi người khác chủ yếu than phiền đau đầu, đau nhức cơ thể hoặc cảm thấy bồn chồn, bất an.

Dù cùng mang một chẩn đoán, biểu hiện bệnh ở mỗi người không giống nhau. Sự khác biệt còn rõ hơn khi xét đến thể trạng và bệnh lý đi kèm. Một người trẻ tuổi, khỏe mạnh sẽ có những yếu tố cần cân nhắc khác với bệnh nhân 70 tuổi đang điều trị tăng huyết áp, tiểu đường hoặc bệnh tim mạch.

Trầm cảm chứng bệnh liên quan đến rối loạn tâm lý mà bất cứ ai cũng có nguy cơ gặp phải. (Ảnh minh hoạ)

Theo bác sĩ Chung, lựa chọn thuốc điều trị trầm cảm vì thế không thể chỉ dựa vào tên bệnh. Bác sĩ cần đánh giá triệu chứng nổi bật, mức độ lo âu, tình trạng giấc ngủ, cân nặng, bệnh nền, những thuốc người bệnh đang dùng, nguy cơ tác dụng phụ và tiền sử đáp ứng với các phương pháp điều trị trước đó.

Chẳng hạn, với người thừa cân hoặc mắc tiểu đường, bác sĩ cần lưu ý nguy cơ tăng cân khi cân nhắc thuốc. Người có huyết áp thấp, thường xuyên chóng mặt cần được đánh giá thận trọng với những thuốc có thể gây hạ huyết áp tư thế. Trong khi đó, người phải lái xe hoặc làm công việc đòi hỏi sự tỉnh táo cần được cân nhắc về nguy cơ buồn ngủ, an thần. Với người cao tuổi đang sử dụng nhiều loại thuốc, nguy cơ tương tác thuốc cũng là vấn đề không thể bỏ qua.

Chính vì vậy, bác sĩ không khuyến khích người bệnh tự mua thuốc theo đơn của người khác, ngay cả khi người đó có biểu hiện trầm cảm tương tự hoặc đã điều trị hiệu quả. Một loại thuốc phù hợp với người này chưa chắc là lựa chọn tốt cho người khác. Việc tự ý sử dụng thuốc còn có thể khiến người bệnh gặp tác dụng phụ hoặc làm chậm quá trình điều trị phù hợp.

Mục tiêu của điều trị không phải tìm loại thuốc mạnh nhất, mà là lựa chọn thuốc phù hợp với từng người, sử dụng đúng liều và điều chỉnh theo đáp ứng thực tế. Ngay cả khi đã thăm khám kỹ và cân nhắc các yếu tố liên quan, bác sĩ vẫn có thể cần thay đổi thuốc hoặc liều dùng nếu người bệnh không đáp ứng như mong đợi, gặp tác dụng phụ hoặc xuất hiện những vấn đề mới trong quá trình điều trị.

Vì vậy, sự phối hợp giữa người bệnh và bác sĩ có vai trò quan trọng. Người bệnh cần trao đổi trung thực về những thay đổi trong giấc ngủ, cảm xúc, sinh hoạt hằng ngày và các tác dụng không mong muốn sau khi dùng thuốc. Những thông tin này giúp bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị, từ đó cân nhắc điều chỉnh phù hợp. Người bệnh không nên tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Điều trị trầm cảm là quá trình cần theo dõi và điều chỉnh, không đơn thuần là uống thuốc theo một đơn cố định. Khi được lựa chọn phương pháp phù hợp và duy trì trao đổi với bác sĩ, người bệnh có thêm cơ hội kiểm soát triệu chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và từng bước hồi phục.

(nguồn: vtcnews.vn)

Xem thêm các bài viết cùng chủ đề với bài viết (phía trên):

Cùng mắc trầm cảm, vì sao mỗi người được kê thuốc khác nhau?